Archief: zo was het op 07-09-2019 bij Radio Centraal 9.00-11.00 u (In de Kijker)

  • The lost Labyrinth (Kevin Houben – Fanfare van de Nederlandse Strijdkrachten, regiment bereden wapens)                                                                                                                                                                                           Verschillende geschiedschrijvers uit het oude Griekenland schreven verhalen over een eeuwenoud labyrinth in Egypte. Dit “verloren labyrinth” zou een tempelcomplex zijn met meer dan 3000 kamers. Het geheel bleef eeuwenlang een mysterie tot de Egyptoloog Petrie in 1889 een grot ontdekte met oppervlakte van 304 op 244 meter. Men ging er toen van uit dat dit stenen oppervlak de fundering zou kunnen geweest zijn van het verloren labyrinth. In 2008 trok een team van de Universiteit van Gent naar de site met de aller modernste apparatuur voor bodemonderzoek. Zij ontdekten dat er zich onder de stenen vlakte granieten muren bevonden van 8 tot 12 meter hoog. Dit zou dus betekenen dat de stenen vlakte niet de fundering, maar wel het dak van het verloren labyrinth zou zijn. Verder onderzoek is nog aan de gang, maar indien de hypothese klopt dan zou het om een van de grootste archeologische vondsten in Egypte zijn van de laatste honderd jaar.                                                               De Limburgse componist Kevin Houben liet zich door deze vondst alvast inspireren voor een nieuwe compositie. In de muziek verwerkte hij wel “Miserere”, een werk geschreven door de 17de eeuwse Italiaanse componist Gregorio Allegri in opdracht van de toenmalige paus Urbanus VIII. Het stuk wordt nog steeds jaarlijks op Goede Vrijdag in de Sixtijnse Kapel uitgevoerd. Paus Urbanus VIII was zo onder de indruk van deze compositie dat hij bepaalde dat het werk nooit buiten de muren van het Vaticaan mocht worden uitgevoerd, op straffe van excommunicatie. Lange tijd werd die bepaling nageleefd, totdat in 1770 de toen 14-jarige Wolfgang Amadeus Mozart een bezoek bracht aan Rome. Na het werk 2 maal gehoord te hebben slaagde hij er in de volledige partituur uit te schrijven.                                                                                                                                                                                          
  • Barbarian Horde (Hans Zimmer, bewerking Sandy Smith, Kortrijk Brassband)                                                      Barbarian Horde is een van de vele sountracks uit de bekende actiefilm “The Gladiator”. Deze film werd geregisseerd door Ridley Scott. In de belangrijkste rollen vinden we Russell Crowe, Joaquin Phoenix, Connie Nielsen, Richard Harris en Oliver Reed. De muziek is van de hand van Lisa Gerrard en Hans Zimmer. Deze laatste heeft zijn sporen verdiend met de soundtrack voor ‘Rain Man’, ‘The Lion King’, ‘The Rock’, ‘The Thin Red Line’, ‘Black Hawk Down, ‘The Last Samurai’, en ‘Batman Begins’.                                                                                               “The Gladiator” vertelt het verhaal over de aflossing van de wacht aan het keizerlijk hof tijdens het Romeinse tijdperk. Dat liep bij keizer Antonius Marcus Aurelius niet van een leien dakje. Zijn zoon Commodus had steeds gedacht hem te zullen opvolgen, maar Aurelius schoof zijn meest succesvolle generaal Maximus als opvolger naar voor. Commodus nam dit natuurlijk niet en besloot om Maximus na de dood van zijn vader te laten vermoorden. Maximus (gespeeld door Russel Crowe) komt in de slavernij terecht en wordt gladiator. Hij neemt zich voor wraak te nemen, maar dan op een tactvolle manier: ervoor zorgen dat hij geliefd wordt bij het Romeinse volk en bij de senatoren. Die aanpak blijkt te werken en is tevens de manier bij uitstek om te voorkomen dat Commodus hem op slinkse wijze kan laten verdwijnen. Zijn heroïsche zeges in de arena leiden hem uiteindelijk naar Rome, het Colosseum en een wraakzuchtige confrontatie met de nieuwe keizer …                                                                                          
  • Atomium (Pieter Leemans, Concertband Vooruit Harelbeke)                                                                                                  Met “Atomium” gaan we terug naar het jaar 1958, het jaar van de wereldtentoonstelling in Brussel. In 2008 werd deze gebeurtenis, 50 jaar na datum, herdacht o.a. met de officiële “Expo 58-Mars” en de “Mars van het Atomium”. Beide werken werden gecomponeerd door een dirigent van de toenmalige NIR, met name Pieter Leemans. De marsen werden toen samen met nog andere werken uitgevoerd in de Henry Le Bœufzaal door het Harmonieorkest Vooruit uit Harelbeke.                                                                                                                                                           
  • Brussel (Johan Verminnen)                                                                                                            https://www.youtube.com/watch?v=RQsMMxfGtGY
  • Oorlogsgelièrde (Wannes Van de Velde & Roland Van Campenhout)             https://www.youtube.com/watch?v=m67raqo1Xys&list=RDm67raqo1Xys&start_radio=1
  • Brussel (Liesbeth List)                                                                                                                    https://www.youtube.com/watch?v=FUCWCU_3h3U
  • Bajka (Stanislaw Moniussko, Karol Szymanowski Youth Symphony Orchestra Katowice)    https://www.youtube.com/watch?v=jX8U-Ri87ZQ                                                                                                                     De Poolse componist Stanisław Moniuszko (1819-1872) werd bekend voor zijn liedjes en opera’s. Hij had lang de tijdsgeest tegen zich: alleen in grotere centra genoten kunstenaars van een relatieve vrijheid. Voor alle duidellijkheid: het ging niet over vrijheid van meningsuiting, maar wel over meer materiële middelen. Als inwoner van Vilnius viel hij dan ook uit de boot en beperkte zich daarom tot het componeren van kamermuziek.  De situatie veranderde toen hij in 1858 toch de kans kreeg mee te werken aan de opera Halka, en dat in het Grand Theatre van Warschau. Het opende de weg voor een grotere symfonische compositie, met name de Ouverture van Bajka. Volgens critici kon het werk worden aanzien als een kruising tussen een sonate allegro en een symfonisch gedicht. De melodie en emotionele lading in deze muziek werd een middel om een ​​muzikaal verhaal op te bouwen.                                                                                                                                                                                   Na de première van “Bajka” probeerden diezelfde critici aan de stemmingen en de suggesties van de componist een interpretatie te geven. Ze zagen in de verhaallijn een verhaal over winterwandelingen. Niets wijst er echter op dat de componist die bedoeling had. Hij wees alleen op de stemmingen en het karakter van de “beschreven” gebeurtenissen in de muziek – van lyrisch tot dramatisch, van humoristisch tot verontrustend en mysterieus.                                    
  • Ouverture “Elzenkoning” (Peter Benoit, Vlaams Radio Orkest)                                                                                       Dit werk dateert uit 1859 en werd toen voor de eerste keer opgevoerd in het Casino des Galeries in Brussel. “Elzenkoning” is een opera in één akte op tekst van de Brusselse sierschilder en toneelschrijver Castin. Het werk is geïnspireerd op het gedicht van Goethe; “Der Erlkönig”. Muzikaal stilistisch is deze ouverture geïnspireerd op de Duitse ouverture van Carl Maria von Weber.                                                                                                                                               
  • Allegro Giocoso uit “Symphony in G major” (August De Boeck, Symfonieorkest van Vlaanderen)                       https://www.youtube.com/watch?v=18e1B0dGJzk                                                                                                                    Naast Peter Benoit was ook August De Boeck een zeer bekende figuur in de Vlaamse muziekwereld. Met zijn “Symphony in G major” uit 1896 gaf hij een nieuwe invulling aan het begrip “symfonie”. Tot dan droeg de symfonie vooral de stempel van Cesar Franck, een componist opgeleid aan het conservatorium van Luik, maar die nadien vooral in Parijs aktief was. August De Boeck liet zich inspireren door de Groep van Vijf in Rusland. Over die groep van vijf hadden we het vorige week ook al, met Alexander Borodin. Deze groep opende nieuwe symfonische perspectieven, meer bepaald dankzij een verhoogde dramatisering van de orkestratie en een genereus melodisme.                                                                                                                                                                                                                                                                 
  • Als ik kon toveren (Herman Van Veen)                                                                                                          https://www.youtube.com/watch?v=C3JUkdMFn1Q
  • Eleni (Tol & Tol)                                                                                                                                            https://www.youtube.com/watch?v=lX-QdZysazM
  • Theme for young lovers (The Shadows)                                                                                     https://www.youtube.com/watch?v=ck1-vVIFt3U
  • Persian March Op. 289 (Johann Strauss, Polish Youth Symphony Orchestra)                  https://www.youtube.com/watch?v=2ptMkawGY8A                                                                                                         Persischer Marsch ( Persian March ) Opus 289 is een mars gecomponeerd door Johann Strauss junior in het najaar van 1864. Hij dirigeerde zelf de eerste Weense uitvoering tijdens een festivalconcert in de Weense Volksgarten  ter gelegenheid van de 20ste verjaardag van zijn debuut als componist.                                                                                       
  • La Forza del Destino (Giuseppe Verdi, Harmonie de Eendracht Wommelgem)                                                           La forza del destino (De kracht van het noodlot) is een opera van Giuseppe Verdi op een Italiaans libretto geschreven door Francesco Maria Piave, gebaseerd op een Spaans drama.                                                                      In La Forza del destino (De macht van het noodlot) uit 1862 wijst de Markies, vader van Leonora de verhouding af die zijn dochter heeft met Alvaro. Het verliefde koppel slaat op de vlucht, maar worden tegengehouden door Leonora’s vader. Als teken van overgave werpt Alvaro zijn pistool voor de voeten van Leonora ’s vader, doch het wapen gaat per ongeluk af en de vader komt om. Leonora trekt een boetekleed aan en trekt zich terug als kluizenaar in een grot. Alvaro treedt na tal van omzwervingen als monnik toe in een klooster. Leonora’s broer – Don Carlos – weet hem toch te vinden en wil zijn vader wreken met een duel. Don Carlos verliest dit duel ondanks dat Leonora hem nog ter hulp schiet. Die hulp weet de stervende Don Carlos niet te apprecieren en Leonardo wordt door haar broer alsnog neergestoken. Zij sterft in de armen van Alvaro.                                                                                              
  • Casimir Chorale (Kazys Daugéla, Universitair Harmonieorkest Leuven)                                                                     Kazys Daugela is een hedendaagse componist uit Litouwen. Hoewel zijn palmares goed gevuld is – er staan o.a. 700 arrangementen op zijn naam – is hij bij ons toch niet zo bekend.   Het leeuwenaandeel van die arangementen zijn bestemd voor de blaasmuziek. Ook voor de Brassbandkampioenschappen in Lithouwen worden zijn composities meermaals gebruikt. Een van zijn werken belandde op de pupiter van het Universitair Harmonieorkest van Leuven. Zij aanzien Kazys Daugéla wel eens als “de Jacob De Haan van Polen” Het is de St. Casimir Choral geworden, een koraal dat ook in het koorleven zijn weg heeft gevonden. Midden in dat koraal is er een hymne terug te vinden van Antanas Strazdas (1760-1833) met een bekend citaat. In het Nederlans vertaald: “val op je knieën”. Die hymne wordt tot op de dag van vandaag nog vaak gezongen.                                                                        
  • Alegria (René Dupéré, Fabizzi)                                                                                                   https://www.youtube.com/watch?v=RB0cCSHz6Xk